Song of the Sea

Netflix

Tydens die joernalis Bill Moyers en die mitoloog Joseph Campbell se klassieke gesprekreeks, The Power of Myth, kom hulle tot die slotsom dat mites (en stories) die mens se soeke na betekenis illustreer. Campbell beskou ʼn mite as “leidrade” wat lei na die mens se versugting na die geestelike moontlikhede van die lewe. Dit is ʼn poging om die tydlose en misterieuse te verstaan. Die regisseur Tomm Moore se animasiefliek Song of the Sea (2014) is ʼn uitstekende voorbeeld hiervan aan die hand van Keltiese mitologie en Skotse legendes oor onder andere die selkies (robmense). Die nag toe Bronach geboorte skenk aan haar dogter, Saoirse, verdwyn sy spoorloos. Saoirse en haar ouer boetie, Ben, word dus deur hul pa, Connor (Brendan Gleeson), grootgemaak. Maar die donker put van depressie verswelg hom en later moet ouma die kinders onder haar vlerk neem. Hiervandaan ontwikkel die prent in ʼn epiese heldereis wat die twee kinders en hul hond na allerhande mitiese wêrelde en karakters neem. Die animasietonele lyk dikwels soos reusagtige waterverfskilderye met Keltiese mandalas en kunswerke wat in spirale en dartels verander. Soos in die sjamaanse simboliek is daar ʼn bo- én onderwêreld en albei kinders se lewens hang letterlik aan ʼn draadjie. Ouma en pa Connor is salig onbewus daarvan dat die kinders op pad “huis toe” is, maar terselfdertyd die raaisel rondom die verdwyning van hul ma probeer ontrafel. Daar is wel “helpers” langs die pad en daar word bonatuurlike magte ontdek wat die fliek ʼn kleurvolle, emosionale avontuur maak. Die klankbaan is verruklik en hier moet ʼn mens veral die Ierse sangeres en liedjieskrywer Lisa Hannigan uitsonder. Sy vertolk die (stem)rol van Bronach, maar musiekliefhebbers sal haar onthou as ʼn lid van Damien Rice se orkes en toergroep. Die komposisies en liedjies laat ʼn mens met hoendervel. Die Keltiese legendes is by tye kompleks en ʼn mens moet dalk ʼn paar na die tyd gaan naslaan om die vervlegte storielyn heeltemal te snap. Vandaar dat Song of the Sea nie as ʼn “kinderfliek” afgemaak kan word nie. Dit is veel ryker as ʼn Disney- of Pixar-prent en het ongelukkig nie ʼn groot duik in die Amerikaanse loket gemaak nie. Die samekoms van stemme, musiek, mites en asemrowende animasie – dikwels met die hand geteken – maak dit wel ʼn kykervaring wat ʼn mens op ʼn sintuiglike vlak verower. Kobus Burger

Kyk hier na die lokprent …

 

The Letter Reader

The Ergo Company / Netflix

Top10-lysies, die aantal klieks en kykers asook die gewildheid op sosiale media gee op talle stromingsdienste die pas aan. Dermate dat soveel mense onlangs kopgekrap het toe Netflix sy lysie van tien gewildste flieks bekend gemaak het. Is dit régtig die smaak en voorkeure van die kykpubliek, is daar in sommige kringe gesug. Intussen is Netflix besig om sy aanbod te verruim en kosbare skatte van regoor die wêreld in te sluit. Gaan kyk maar hoeveel Suid-Afrikaanse én Afrikaanse flieks is onlangs ingesluit. Een van die jongste toevoegings is die 29-minute lange The Letter Reader deur Sibusiso Khuzwayo, wat sy storie geskoei het op ʼn idee wat met die lees van Mark Gevisser se Mbeki-biografie, The Dream Deferred, gekry het. Khuzwayo het gelees van ʼn seuntjie wat briewe vir die mense in sy gemeenskap gelees het toe die apartheidsregime daartoe bygedra het dat talle swart mense ongeletterd gebly het. The Letter Reader handel oor ʼn twaalfjarige seun van Johannesburg, Siyabonga, wat by sy ouma in KwaZulu-Natal afgelaai word. Sy ouers het huweliksprobleme en wil nie hê die seun moet hul toutrekkery aanskou nie. Omring deur die magiese Drakensberge vind die stadsjapie homself midde ʼn landskap wat hom daagliks soos ʼn buitestander laat voel. Totdat sy ouma hom vra om die gemeenskap se briewe uit die stad te begin sorteer. Sy kan self nie lees nie. Siyabonga ontmoet só die beeldskone Nobuhle, ʼn 25-jarige vrou wie se man in die Goudstad werk gaan soek het. Hier neem die fliek ʼn magiese wending wanneer Siyabonga haar moet help om haar man se handgeskrewe briewe te ontsyfer. Anders as soveel plaaslike flieks wat merendeels vir die (kleiner) TV-skerm verfilm word, het Khuzwayo ʼn wyedoek-aanslag waarin die landskap ook ʼn karakter word. Die fliek is propvol eenvoud en hoop. Bahle Mashinini as Siyabonga lewer ʼn kragdadige vertolking waarin hy elke stilte en blik deur die kamera benut om die subteks van hierdie sprokie na nuwe hoogtes te neem. Dit is min dat ʼn mens sulke spel deur so ʼn jong akteur beleef. Liefhebbers van prente deur fliekmakers soos Darrell Roodt sal dalk raakpunte en die invloed van ʼn prent soos Yesterday opmerk. Dit is ʼn kosbare kleinood deur ʼn fliekmaker wat storie, spel en die alsiende oog van die kamera ten volle inspan. Sorg dat The Letter Reader dadelik op jou kyklysie beland, of kyk sommer nou. Trots Suid-Afrikaans. KB

 

Late Night

Netflix 

Laatnag is die eksklusiewe tydgleuf en domein van die hedendaagse hofnar. Die voorste grapmakers (meestal mans), elk met ʼn eie gevolg en span skrywers, swaai die septer op TV-kanale; hulle skerpskerts oor en hekel met die nuus, absurditeite en skandale van die dag. Jimmy Kimmel, Stephen Colbert, Trevor Noah, Conan O’Brian en Seth Myers lewer so ʼn essensiële bydrae om die alledaagse vergrype en leuens van politici oop te vlek en “to speak truth to power” – op toeganklike en satiriese wyse. In die diversiteitskomedie Late Night is die hoofnar in die laatnag-kalklig ʼn vrou, Katherine Newbury (Emma Thompson), wat haar lang loopbaan byna soos ʼn chauvinistiese man bestuur. Sy vermy persoonlike onderwerpe en ken nie haar span wit, manlike skrywers se name nie; wanneer sy hulle oplaas om ʼn tafel ontmoet omdat sy afgedank kan word, ken sy nommers aan elkeen toe: Een, Twee, Drie ens. Sy is kort van draad, ʼn egomaniak wat haar sieklike man (John Lithgow) afskeep. Haar program het die afgelope tyd uit voeling geraak met gehore, veral jongmense. Sy is ʼn leek met sosiale media. Die oplossing is voor die hand liggend, om ʼn jong vrou van kleur in die span skrywers aan te stel. Dié ontluikende genie is Molly Patel (Mindy Kaling), ʼn gehaltebestuurder in ʼn fabriek met ʼn kwinkslag vir elk geleentheid. Molly pas aanvanklik nie in nie, sy verduur die spot van haar manlike kollegas en irriteer Katherie. Haar vroulike blik bring egter ʼn vars bries in die konvensionele halle en sy konfronteer Katherine met haar eie vroulikheid en feilbaarheid. Die kykie agter die skerms van laatnagkomedie is verfrissend, hoewel dit hoogs onwaarskynlik is dat ʼn fabriekswerker sonder ervaring in die vermaaklikheidswese so maklik ʼn gesogte pos op ʼn komediespan sal losslaan net omdat sy ʼn vrou van ʼn minderheidsgroep is. Humor bly kultuurgebonde, en om die grappe van Late Night te waardeer, moet jy die Amerikaanse sosiopolitieke landskap redelik ken. Die agenda van regstellende aksie word sterk op die voorgrond gestoot. Thompson, immer betroubaar as hoofspeler, oortuig nie deurgaans as ʼn gewilde laatnagkomediant nie. Kaling vaar beter en behou die kyker se simpatie. As ʼn moderne sprokie van ʼn Aspoester wat haar eie balrok skep (haar eie nis in ʼn manlike bedryf uitkerf) slaag Late Night gedeeltelik, en voorspelbaar in feministiese trant is daar nie ʼn prins in sig nie – al die mans is verwerplike bleeksiele. Dis jammer dat ʼn veteraan soos Lithgow so onderbenut word, maar dit was dekades lank die geval met uitstekende aktrises in mindere rolle. Mindy Kaling het die draaiboek geskryf en die regisseur is Nisha Ganatra. Schalk Schoombie

 

Mucho Mucho Amor: The Legend of Walter Mercado

Netflix

Danksy Netflix se dokkies leer ʼn mens soveel afvlerkvoëls, verkleurmannetjies en sommer net bisarre karakters ken. Kort op die hakke van Tiger King en sy trawante volg Mucho Mucho Amor: The Legend of Walter Mercado (2020). Mercado was ʼn androgene, flambojante TV-astroloog wat op Spaanse TV (en later die res van die wêreld se skerms) ʼn sensasie was. Hy het nooit iets negatiefs oor enige van die sterretekens gesê nie en sy gehore met “liefde” en “vrede” besprinkel. Sy blink en kleurvolle kostuums het dikwels uit mantels en ornate juweliersware  bestaan, wat hom na ʼn kruis tussen Liberace en Elvis laat lyk het. Soos Elvis het hy mans én vroue laat swymel. Volgens oorlewering het hy as seuntjie in Puerto Rico lewe in ʼn dooie voëltjie geblaas, wat soveel van sy miljoene volgelinge laat dink het dat hy boonop oor bonatuurlike genesingskragte beskik. Die dokkie-vervaardigers begin met ʼn spanningsvolle kinkel aan die begin – Walter Mercado het verdwyn… Maar hét hy? Dit is ʼn simpel slenter, want skielik is ons aan’t huis van Mercado en sy lewenslange assistent en word die verhaallyn gedryf deur verskeie onderhoude met hom; tot en met enkele maande voor sy dood in November verlede jaar. Die 87-jarige magnetiese Mercado is soos ʼn Peter Pan wat ʼn tydlose persona voor die kameras en ligte aanneem. Hy skerts dat hy nog ‘n maagd (!) is, wel aan sy gesig laat “werk” het en nie oor sy ouderdom wil praat nie. Daar is ʼn verneukspul met ʼn kontrak wat hy met ʼn vriend en vennoot aangegaan het. Sy hele loopbaan word deur ʼn reeks hofsake tot stilstand gebring en ʼn mens wonder of hy ooit weer rose – darem nie plastiek soos wyle Bles Bridges nie – in die skares sal kan werp. Die dokkie is eerlik en intiem, maar naderhand langsaam. Die vermaaklike spil waarom die storie draai, is Mercado se vermoë om mense te betower. Hy was in sy jonger dae ʼn akteur en danser, wat hom laat besef het dat hy sy reise deur die sterre en planete as hipnotiese vermaak moet laat verpak. Tot en met die laaste tonele is daar nie ʼn wenkbrou uit plek nie. Die media en millenniërs (wat nie eens met sy TV-programme grootgeword het nie) staan tou om tog net aan sy some te raak. Walter Mercado het die begeerte om anders te wees, tot ʼn kunsvorm verhef. Dit is ʼn stadige, maar hoogs vermaaklike 96 minute wat sonder voldoende dramatiese hoogtepunte ʼn mens laat aanhou kyk. KB

 

Homemade

Netflix

Met sy altesame 17 kortflieks van regoor die wêreld het Netflix dit reggekry om grendeltyd in ʼn visuele tydsdokument vas te vang. ʼn Soort gelukspakkie met verrassende lekkernye uit plekke soos Japan, Duitsland, Santiago, Parys, Japan en selfs Rome. Die flieks wissel tussen 4 en 11 minute lank elk en is dikwels op eie stoom, sommer oor ʼn naweek verfilm en verpak. Nou moet ʼn mens net uit die staanspoor erken, dat talle van ons seker die skadukant van inperking en isolasie verwag. Van die verveling tot die hongersnood, gesinsgeweld en armoede waaroor daar nou nog in die media berig word. Het ʼn mens werklikwaar die krag om deur daardie troebel lens te gaan kyk? Groot was die verbasing toe die Italiaanse regisseur Paolo Sorrentino (skepper van flieks soos Youth) met sy bydrae sorg vir soveel humor en vermaak. Hier moet die pous en ʼn Britse koninklike die grendelperiode sáám aanpak. En selfs die klere waai! Pablo Larrain se Last Call met sy slim wending was eweneens ʼn stukkie erns wat ʼn komielike ommeswaai maak. Die inperking het duidelik talle mense gedwing om hul harte se deksels te lig en (soms) liefdesverklarings te maak wat al jare – indien nie dekades nie – onder die oppervlak gelê en stoom het. Maar kan ʼn mens alles glo wat jy hoor? Die Duitse akteur-regisseur Sebastian Schipper het met sy Casino sy verskillende persoonlikhede na die etenstafel genooi. Die prent laat ʼn mens wonder oor al die aspekte van jouself wat die isolasie na vore gebring het. En wil ʼn mens saam met al daardie karakters leef? Spaces handel oor die fliekmaker Natalia Beristáin se dogter, Jacinta, wat ʼn mens reeds van die eerste toneel boei en emosioneel meesleur. Dit is een van die prente waaroor ʼn mens niks wil verklap nie, maar eintlik weer wil gaan kyk. The Lucky Ones is deur Rachel Morrison (Black Panther se kinematograaf) en in wese ʼn brief aan haar seun. Die parallelle tussen haar kinderjare en dit wat haar seun nou met die grendeltyd beleef het, bied ʼn bietjie vertroosting. En die einde is ʼn stukkie lewenswysheid wat die kyker vir lank nog sal kan koester. Die tematiek is soms voorspelbaar – soos die getroude paar wat besluit het om te skei, maar dan in hul klein woonstel moet isoleer. Hulle irriteer mekaar eindeloos en weet nie hoe om die mislukte verhouding en elkeen se behoefte aan privaatheid met sukses aan te pak nie. Weer eens is hier kraakvars humor en ʼn kostelike ontknoping. Dis onmoontlik om een van die flieks uit te sonder. Elkeen verdien sy unieke ereplek. ʼn Mens hoop wel dat die gerf van 17 verder sal uitkring met méér bydraes uit ander lande, want dit is hierdie welkome laslappiekombers wat ons daaraan herinner dat ons tog nie so ver van mekaar is as wat ons gedink het nie. KB

 

Lovebirds

Netflix / Paramount Pictures

Vermaaklike romkoms skop jy nie agter elke bos uit nie. Jy is dankbaar as daar in ʼn betrokke jaar een skreeusnaakse voorbeeld opduik. Lovebirds, wat neig na die doller-as-kop-af-kant van die skaal, is ʼn wenner. Die skerp dialoog en ongewone situasies is deadpan (die spelers lyk nie of hulle oortuig van hul eie snaaksheid is nie), maar het dié resensent telkens laat skater. Die tema van verlore en herwonne passie word op ʼn lawwe, by tye spannende manier ontgin. In klassieke trant is daar ʼn sentrale misverstand wat die handeling dryf. Ná slegs vyf minute van dié liefdesklug is dit glashelder die twee verliefdes van New Orleans se liefdesvuurtjie is jammerlik geblus. Hul onophoudelike gekyf laat jou wonder hoe hulle so lank uitgehou het. Hulle lyk soos ʼn onpaar, terwyl hul vriende dink hulle pas perfek bymekaar; ʼn toonbeeld van diversiteit: Jibran (Kumail Nanjiani) en Leilani (Issa Rae) is van verskillende minderheidsgroepe in ʼn eg-Amerikaanse smeltkroes. Op die punt om uit te maak, pootjie die noodlot hulle. As getuies van ʼn moord wat hulle soos die verdagtes laat lyk, vlug hulle halsoorkop met die polisie warm op hul spoor. Nanjiani het in The Big Sick (waarvan hy ook die draaiboek geskryf het) sy slag gewys met aweregse, donker komedie wat in menslikheid gesetel is. Hier is hy meer vitterig-neuroties, en dis veral sy karakter se lafhartigheid en sporadiese uitbarstings van braafheid wat van die genotvolste keerpunte oplewer. In teenstelling is Rae se karakter instinktief paranoïes, ʼn slaaf van giere en haar slimfoon. Die geloofbare interaksie van dié bedrewe komediante dra die fliek seëvierend deur tonele wat andersins vergesog en absurd sou wees. Jibran en Leilani is gemaak vir die oog van die storm, waar die romanse oplaas weer gevonk word. ʼn Klimaktiese toneel met ʼn skare ekstras in Middeleeuse maskers is besonder tydig en gegrond in die samesweringsteorieë van die nuwe, verdeelde Amerika, terwyl dit lustig die draak met die elegante orgies in Stanley Kubrick se Eyes Wide Shut steek. Die regisseur Michael Showalter en draaiboekskrywers Aaron Abrams en Brendan Gall het die vinger ferm op die pols van ʼn tyd waar liefde deur aardige omstandighede gesmee word. Lovebirds laat jou deur al die grendels ontsnap. SS

 

I Lost My Body

Netflix

In die Franse animasiefliek I Lost My Body (geskoei op ʼn vrye verwerking van Guillaume Laurant se boek, Happy Hand) ontsnap ʼn hand uit ʼn laboratorium in Parys. Die bloederige openingstoneel laat ʼn mens kopkrap oor wat van die lyf (en siel) geword het, wat eens die hand gerugsteun het. Die avontuurlike ontsnapping neem ʼn mens dadelik terug na Thing (die galoppende vyf vingers en gewrig) wat vir soveel kostelike oomblikke in The Addams Family gesorg het. Wie sou kon raai dat ʼn hand die hoofkarakter in ʼn heldereisprent kon wees? I Lost My Body is enersyds ʼn tragiese liefdesverhaal. Die hede en verlede word slim vervleg in ʼn tydsame ontknoping waar ons vir Naoufel, die pizza-afleweraar, leer ken. Die lewensstorms verpletter hom keer op keer teen die ruwe rotse van die noodlot en selfs sy onbeholpe pogings om ʼn indruk op ʼn kleurvolle bibliotekaresse, Gabrielle, te maak, loop erg skeef. In nóg ʼn emosiebelaaide storielyn leer die kyker vir Naoufel as seuntjie in Marokko ken. Hier volg ʼn klankryke narratief. ʼn Nuuskierige seun wat met die aanmoediging van sy pa probeer om klanke op ʼn kassetspeler vas te vang. En graag klavier wil speel! Dit is hierdie laslappie-aanslag wat I Lost My Body sy sinryke en sintuiglike diepgang bied. Voeg daarby ʼn oorromplende klankbaan deur Dan Levy en jy het ʼn fliek wat alle grense van die genre oorspoel. Al het I Lost My Body ʼn melancholiese ondertoon, is dit enersyds ʼn spanningsvolle riller met die liefde as grondslag. ʼn Hand soek sy lyf, maar ʼn jong man soek ook na die drome en skerwe van homself wat hy iewers langs die pad per ongeluk verloor het. Wie van ons het nie aspekte van ons Self wat nie onder die geroesemoes en gedruis van die daaglikse lewe stof begin vergaar het nie? En kan hierdie fragmente weer met mekaar versoen word? I Lost My Body is darem nie ʼn diep filosofiese fliek nie. Dit beloon eerder die kyker met ʼn multi-sensoriese belewenis wat die hartsnare en traankliere verower. Dat die prent vanaf Cannes tot verskeie ander internasionale feeste met pryse bekroon is, is verdere bevestiging van hierdie waardige juweel. En soos menige tydlose kunswerk, laat dit ʼn mens anders na die lewe kyk, luister en daaroor nadink. Dit is die vollengte-debuut van die mede-skrywer en regisseur Jérémy Clapin, wat ʼn mens reikhalsend laat uitsien na nóg van hierdie visioenêre fliekmaker. KB

Kyk hier na die lokprent

 

Hannah Gadsby: Douglas

Netflix

Dat ʼn outistiese, lesbiese komediant uit Tasmanië nou die hele wêreld van stand-up comedy op sy kop moes keer. Die Amerikaners kou nog langsaam aan die idee. Party reken sy gee net “klas”, terwyl ander haar komedievertonings as “TED-talks” afmaak. Gadsby het almal onkant betrap met haar bekroonde Nanette (ook op Netflix) waarin sy haar eie seksualiteit, identiteit en geslagstereotipes onder die loep geneem het. En kyk, dit is veral wit, heteroseksuele mans wat vir haar komiese kartetse moet koes. Sy gee nie ʼn duit om nie. Groot dele van haar vertonings handel oor haar “haters” en die dwarsklappe wat sy sommer minute na haar vertoning kry. Ook van lesbiërs wat reken haar inhoud is nie “lesbies genoeg” nie. Douglas is ʼn bykans 70 minute lange opvolg wat in Los Angeles verfilm is en nóg meer van hierdie aweregse, ongebreidelde humor bevat. Wees net gewaarsku: Gadsby is nie ʼn grapjas nie en gee graag aanstoot. Sy vertel selfs vir haar gehoor wanneer sy gaan aanstoot gee, tot watter mate, hoe hulle gaan voel en hoeveel van hulle gaan uitstap. Sy is outisties en vertel nie grappe nie. Die titel van haar jongste solovertoning is ook haar hond se naam, maar kry ʼn ekstra betekenislaag wanneer sy van ʼn insident in die hondepark vertel. En ja, dit gaan aanstoot gee! Gadsby het kunsgeskiedenis gestudeer en sluit Renaissance-skilderye in wat sy vlymskerp aan flarde skeur met haar kommentaar op seksisme en manlike oorheersing. Dit is net jammer dat hierdie film nie die gehoor se reaksies wys nie. Die kamera is heeltyd op haar. Nes die pikkewyn in ‘n boks waarvan sy later vertel, pas Gadsy nie in nie. Hoe sy haar dikwels uit netelige situasies moet loswikkel, is vir haar kanonvoer. Maar soos ʼn kabaretkunstenaar wikkel sy haar dolk in die sagte vleisies in en draai hom met mening. Goeiste, tot die “anti-vaxxers” word deur haar vleismeul gedruk, die Teenage Mutant Ninja Turtles, die kinderboeke Where’s Waldo? (in Afrikaans Waar is Willie?) en die Amerikaners wat van “gas” pleks van petrol praat. Sy gee aan “drop the mic” nuwe betekenis en hou al wat ʼn man is se ballas in die palm van haar hand en sy drúk… Ek het my ore gespits vir die kollektiewe “eina”. Kykers wat liggeraak is, moet bepaald iets “veiliger” kies. Hannah Gadsby verteenwoordig ʼn Nuwe Era van Komedie. Terwyl die Yanks nog peins oor wat om haar hibriede, hitsige en holderstebolderstyl te benaam, gaan ek die herhaal-knoppie druk en haar geniale klitsgras oor my laat spoel. Een kyk en jy gaan Douglas en Hannah nié vergeet nie. KB

 

The Platform

Netflix / Spaanse produksie

Die politiek rondom voedselverskaffing is die grondslag vir oorlewing. Dit blyk tans met die COVID-19-pandemie al sterker. ʼn Leë maag dikteer die mees basiese drange. In die Spaanse tronkdrama The Platform (El Hoyo, The Hole) is kos (of die gebrek daaraan) die sentrale metafoor en al die karakters se allesoorheersende obsessie. Om te eet, of nie te eet nie – dis die groot synsvraag. In ʼn toringtronk, ʼn “Vertical Self-Management Centre” met honderde vlakke, wag die gevangenes daagliks vir ʼn vierkant wat in ʼn skag neerdaal; ʼn soort dumb waiter. Die tafelblad word op die boonste verdieping deur ʼn span sjefs oorlaai met die gevangenes se gunstelinggeregte. Op elke vlak vertoef die swewende feestafel net lank genoeg vir gryp en verorber, en geen kriesel mag op ʼn vlak agterbly nie – anders raak die sel dodelik warm of yskoud. Tyd vir tafelmaniere is daar nie: die selmaats kniel en snuffel tussen hoër vlakke se oorskiet vir ʼn happie wat dalk nog eetbaar is. Die boonste vlakke eet die lekkerste, maar hoe laer jy in die tronkhiërargie of voedselketting is, hoe minder bly daar oor wat eetbaar is. Dis die oorlewing van die vraatsugtigste. Van mededeelsaamheid kan daar nie sprake wees nie. Een keer ʼn maand word die gevangenes met gas bedwelm en wanneer hulle ontwaak is hulle op ʼn ander vlak – hoër of laer, ʼn onreëlmatige herverdeling. Dis ʼn besonder sadistiese konsep: ʼn strafkamp met honger as enigste dryfveer of spil waarom elke konflik draai; dit verontmenslik almal en lei selfs tot kannibalisme. Die tronkvoëls kon elk een besitting saambring, waarmee hulle gekarakteriseer word: Goreng (Iván Massagué) het Don Quichote gekies, sy bejaarde selmaat Trimagasi (Zorian Eguileor) ʼn selfslypende mes; ʼn boek versus skerp lem in die stryd om geestelik-fisieke oorlewing. Goreng, ʼn idealis, probeer die stelsel rehabiliteer. Die regisseur Galder Gaztelu-Urrutia handhaaf ʼn moordende pas met sweepslagtonele, simboliese dialoog en plofbare handeling in ʼn labirint van omstellings en omverwerpings. Daar is raakpunte met Buñuel se The Discreet Charm of the Bourgeoisie (die klassestryd en maaltye) en selfs die Nazi-oordaad van Pasolini se Salò, or the 120 Days of Sodom. Soms lyk dit soos ʼn warboel van wreedheid, nie veel anders as die gore fests van generiese reekse soos Saw en Final Destination nie. Die oop einde met ʼn bonatuurlike kinkel bevredig nie – jy kan eintlik maar net jou eie slot opmaak. The Platform is wel ongewoon, steurend en geensins vervelig – ʼn surrealistiese riller met skoktonele wat deurgaans aan jou ingewande torring. Beslis nie vir sensitiewe kykers nie. Schalk Schoombie

 

Jonas (I Am Jonas)

Netflix, 2018

Sielkundiges het al die mens as ʼn skilpop beskryf. Daar is soveel verskillende weergawes van een persoon. En die rolle kan selfs meer kompleks wees: seun, pa, broer, eggenoot, vriend, kollega, werkgewer of diaken. Elkeen het as ’t ware sy eie identiteit; en soms amper onversoenbaar met die ander. Die Franse fliek Jonas bied aan sy kyker die twee psiges van die titelkarakter – eers in 1997 en dan sowat agttien jaar later (in 2015). Eers is daar ʼn inkennige skoolseun wat besef hy is gay, maar weens ʼn ondenkbare trauma en oorweldigende terugflitse al hoe meer in sy dop kruip. Die skrywer-regisseur Christophe Charrier vervleg die twee “karakters” en hul verhale in sowat 82 spanningsvolle minute. Op een vlak is dit ʼn coming-of-age-fliek wat al met Call Be My Your Name (2017) vergelyk is. Laasgenoemde was egter ʼn uitgesponne en idilliese storie wat bittermin raakpunte met Jonas toon. Hoewel daar in Jonas romanse en ʼn liefdesontwaking ter sprake is, is dit die gevolglike trauma wat ʼn mens met soveel empatie vir die titelkarakter laat. Die volwasse Jonas is selfdestruktief en van sy onmiddellike wêreld vervreem. Die halter om sy eie nek is buite sy bereik en waar hy die spoor byster geraak het, bly vir meer as driekwart van die prent ʼn tergende raaisel. Sy buitestanderskap toon daarom eerder raakpunte met François Ozon se Time to Leave wat in 2005 tydens die Cannes-fliekfees soveel aandag getrek het. Een van Jonas se sleuteltonele is waar hy in hegtenis geneem word. Die een polisiebeampte herken hom dadelik: hulle was saam op skool! Haar kollega vra dan of Jonas al op skool ʼn “moeilikheidmaker” was, want dit is die soveelste keer dat hy in ʼn vuisgeveg in die openbaar betrokke was. Nee, hy was nie, verduidelik sy. Wat het dan skeefgeloop dat die skaam seun met sy GameBoy-speletjie vandag met ʼn bloedneus in die polisiekantoor sit? Filmies bied Charrier onvergeetlike tonele soos die een waarin Jonas ʼn sigaret in ʼn hotelkamer aansteek. Die beligting en kleurgebruik laat die fliek ook bo die gemiddelde TV-prent uitstyg. Voeg daarby die legkaartstukke-narratief en jy het ʼn filmiese verhaal wat ʼn mens met vertedering laat kyk na mense wat soms geweld gebruik om hul probleme op te los. Wie weet waarlik waar die waarheid woon? KB

Die 20 beste flieks met Meryl Streep
  1. Sophie’s Choice (Oscar – Beste aktrise 1982)
  2. Out of Africa (Oscar-nominasie beste aktrise 1985)
  3. The Deer Hunter (Oscar-nominasie beste ondersteunende aktrise, 1979)
  4. The Iron Lady (Oscar – Beste aktrise, 2011)
  5. Kramer vs Kramer (Oscar – Beste ondrsteunende aktrise, 1979)
  6. A Cry in the Dark (Oscar-nominasie beste aktrise, 1988)
  7. August Ausage County (Oscar-nominasie beste aktrise, 2013)
  8. The Post (Oscar-nominasie beste aktrise, 2017)
  9. Music of the Heart (Oscar-nominasie beste aktrise, 1999)
  10. The French Lieutenant’s Woman (Oscar-nominasie beste odersteunende aktrise 1981)
  11. Death Becomes Her (1992)
  12. The Devil wears Prada (Oscar-nominasie beste aktrise, 2006)
  13. One True Thing (Oscar-nominasie beste aktrise, 1998)
  14. Marvin’s Room (1996)
  15. Doubt (Oscar-nominasie beste aktrise, 2009)
  16. Silkwood (Oscar-nominasie beste aktrise 1984)
  17. Ironweed (Oscar-nominasie beste aktrise 1988)
  18. Florence Foster Jenkins (Oscar-nominasie beste aktrise, 2016)
  19. Julie and Julia (Oscar-nominasie beste aktrise, 2009)
  20. Dancing at Lughnasa (1998 )

Hoeveel het jy gesien?  SS

Die 10 beste sielkundige rillers
  1. Psycho (1960)
  2. Play Misty for Me (1971)
  3. Shutter Island (2010)
  4. Jacob’s Ladder (1990)
  5. Vertigo (1958)
  6. King of Comedy (1982)
  7. Single White Female (1992)
  8. The Hand That Rocks the Cradle (1992)
  9. Fatal Attraction (1987)
  10. Gaslight (1944)

Hoeveel het jy gesien?  SS

Die 10 beste liefdesflieks
  1. Out of Africa met Meryl Streep en Robert Redford
  2. The English Patient met Ralph Fiennes
  3. When Harry Met Sally met Billy Crystal en Meg Ryan
  4. Doctor Zhivago met Omar Sharif
  5. As Good as it Gets met Jack Nicholson en Helen Hunt
  6. Gone with the Wind met Vivien Leigh en Clark Gable
  7. A Man and a Woman
  8. Franco Zeffirelli’s Romeo and Juliet met Olivia Hussey
  9. Love Story met Ryan O Neill
  10. The Age of Innocence met Daniel Day Lewis en Michelle Pfeiffer

Hoeveel het jy gesien?  SS

Die 10 beste flieks van musiekspele
  1. Fiddler on the Roof
  2. Cabaret
  3. West Side Story
  4. My Fair Lady
  5. Singing in the Rain
  6. The Sound of Music
  7. Chicago
  8. Mary Poppins
  9. The Wizard of Oz
  10. The Rocky Horror Picture Show

Hoeveel het jy gesien?   SS

Die 10 beste flieks gebaseer op verhoogdramas
  1. A Streetcar Named Desire met Marlon Brando en Vivien Leigh
  2. Who’s Afraid of Virginia Woolf? met Elizabeth Taylor en Richard Burton
  3. Driving Miss Daisy met Jessica Tandy en Morgan Freeman
  4. Roman Polanski’s Macbeth met Jon Finch
  5. Sleuth met Laurence Olivier en Michael Caine
  6. Doubt met Meryl Streep en Philip Seymour Hoffman
  7. Noises Off met Michael Caine en Carol Burnett
  8. Cat on a Hot Tin Roof met Paul Newman en Elizabeth Taylor
  9. Fool for Love met Sam Shepard en Kim Basinger
  10. Trip to Bountiful met Geraldine Page en Rebecca De Mornay

Hoeveel het jy gesien?  SS

Hannah Gadsby: Douglas

Die 10 beste oorlogflieks
  1. Saving Private Ryan (1998)
  2. Apocalypse Now (1979)
  3. 1917 (2019)
  4. Patton (1970)
  5. Ran (1985)
  6. Platoon (1986)
  7. The Beast of War (1988)
  8. Red Cliff (2008)
  9. Waterloo (1970)
  10. Hacksaw Ridge (2016)

Hoeveel het jy gesien?

Internasionale fliekfees vir almal

Groot internasionale rolprentfeeste gaan saamspan vir ʼn gratis aanlynfees van 10 dae op Youtube in reaksie op die COVID-19-pandemie, die We Are One Rolprentfees. Dit is ‘n inisiatief van Youtube en Robert De Niro se Tribeca Rolprentfees in New York.

Ander fliekfeeste wat betrokke sal wees, is Cannes, Venesië, Berlyn, Londen, Karlovy Vary, Locarne, Marrakesj, San Sebastian, Toronto, Tokio en Jio Mani Mumbai.

Die fees sal vollengte rolprente, dokumentêre prente en paneelbesprekings insluit. Die program word later aangekondig.

  • Volg die skakel na die fliekfees: youtube.com/weareone
Skryf in vir die Kajuitkoors Fliekfees!

Verveeld? Kreatief gefrustreerd? Maak jou eie kortfilm van vyf minute (jy kan selfs jou slimfoon gebruik) en skryf dit in vir The Cabin Fever Film Festival. Dit moet ʼn toiletrol en een of ander toets, asook ʼn voorgeskrewe sin insluit. Elke week is daar ʼn ander fliekgenre, soos romkom of riller. Sluit aan by die kompetisie se Facebookgroep en lees die reëls hier. Die kortfilms word aanlyn vertoon.

Las Hurdes:
Kyk gratis na Cirque du Soleil:
Kyk uit vir hierdie nuwe flieks:

Moffie

1917

Judy

Top 10: Leon van Nierop se beste flieks van 2019
  1. Pain and Glory (Pedro Almodóvar)
  2. Parasite (Joon Ho Bong)
  3. Joker (Todd Phillips)
  4. Midsommar (Ari Aster)
  5. Capernaum (Christine Labaki)
  6. Roma (Alfonso Cuarón)
  7. The Favourite (Yorgos Lanthimos)
  8. Eighth Grade (Bo Burnham)
  9. Green Book (Peter Farrelly)
  10. US (Jordan Peel)
Top 10: Paul Boekkooi se beste flieks van 2019
  1. Cold War
  2. Parasite
  3. Joker
  4. Pain and Glory
  5. Dialogues des Carmélites (Met Opera)
  6. My Extraordinary Summer With Tess
  7. Once Upon a Time… In Hollywood
  8. Les Misérables
  9. Die seemeeu
  10. Roma
Top 10: Kobus Burger se beste flieks van 2019
  1. Parasite
  2. Pain and Glory
  3. Hail Satan?
  4. The Farewell
  5. Can You Ever Forgive Me?
  6. Anima
  7. Luce
  8. The Great Hack
  9. Amazing Grace
  10. Clive Davis: The Soundtrack of Our Live
Top 10: Schalk Schoombie se beste flieks van 2019
  1. Roma
  2. Never Look Away
  3. Parasite
  4. Can You Ever Forgive Me?
  5. Free Solo
  6. Shoplifters
  7. The Wife
  8. Pain and Glory
  9. The Favourite
  10. Joker