Blindness

by José Saramago, Panther, 1997

Lying on their beds, the blind internees waited for sleep to take pity on their misery. Discreetly, as if there was some danger that others might see this distressing sight, the doctor’s wife had helped him to clean himself as well as she could. There was now that sorrowful silence one finds in hospitals when the patients are asleep and suffer even as they sleep. Sitting up and alert, the doctor’s wife looks at the beds, at the shadowy forms, the fixed pallor of a face, an arm that moved while dreaming. She wondered if she would ever go blind like them, what inexplicable reasons had saved her from blindness so far.

Onthou my

deur Helena Hugo, Lux Verbi, 2020

Die idee is so absurd sy wil giggel. Om te dink dat ʼn mens ʼn sertifikaat moet kry om te wys jy is dood. Geen prestasie nie, net ʼn oorsaak, ʼn datum en die amptelike handtekening. Moet jy dit saamneem hemel toe of los jy dit hier?

Here We Are

by Graham Swift, Scribner, 2020

He would put her in a box and, while she was in it, take a sword – two, three swords – and run her through. But this was not before he put her in another box, all hunched up like a trussed turkey in an oven, and then locked the door, wielding first the magic key – the magic golden key! – and made her disappear. And then – another locking and relocking – another wielding of the key – made her come back again. That was kind of him. Only to run her through with swords.

Narkose vir die hart

deur Helena Hugo, Jasmyn, 2020

Hoe sy by die huis gekom het, weet sy nie. Franz het saam met haar kar toe geloop. Die koopsentrum se parkeerarea was stiller as vroeër, maar daar was nog genoeg mense om hulle. Andrew het ook tussenin gekom en Saranie het hom voorgestel aan Franz, een van diedokters by die hospitaal waar sy vriend oorlede is, maar een van die dokters wat baie lewens red. Andrew het sy fooitjie geneem en diskreet in die skemer weggeraak.

American Dirt

by Jeanine Cummins, Tinder Press, 2019

Soledad has a black eye and a scraped cheek on the same side. Her hair is wild and full of grit. Rebecca is bleeding at the temple. Just a thin, bright red cord against her skin. Her mouth is swollen and raw. A guard pulls them by the ankles, one at a time, toward the liftgate of the truck and flings them to the floor like sacks of rice. Soledad and Rebecca don’t complain with their voices or faces or bodies. They’re both limp – all the flinch has gone out of them. The sisters land near the far end of the line of migrants, and they don’t move from where they’re placed. Rebecca closes her eyes at once. Soledad keeps hers open. She lifts her chin, leans forward, and looks down the line until she sees Luca sticking out a little from the rest of the migrants. She nods at him once.

Alinda se lampie

deur Helena Hugo, Derde keur, Jasmyn, 2020

Daar is niemand behalwe sy nie. Die gebedskamertjie in die hoek se deur is toe. Sy voel altyd so aardig: om te dink die vroue moet altyd hier kom bid en mans kry die geleentheid om na die naaste moskee te gaan. Hierdie ruskamer is aangenamer as die meeste – vroulik en geurig en versier met vars blomme. Sy was haar hande, trek die kopdoek reg. Dis so lastog.

Middernag

deur Sidney Gilroy, Human & Rousseau, 2020

Om hulle te laat lag is wat ek eerste moet regkry. Dan spartel hulle minder wanneer ek ʼn pop van hulle maak. Dis nie ʼn moeilike taak nie. Met die eerste van my poppe was ʼn sakkie lekkergoed genoeg. Gee eenvoudig dít waarvan hulle nie genoeg kan kry nie. Of bied iets wat net ʼn volwassene kan uitdink, en hulle volg maar té gewillig. En dan is hulle myne. My poppe. Om mee te maak soos ek wil.

Cloud Atlas

by David Mitchell, Sceptre, 2004

Crossing an old suspension bridge, high above an angry Chuwangsan river, we got out to stretch our legs. Hae-Joo apologized for his pureblood bladder and pissed into the trees a hundred meters below. I watched monochrome parrots roost on the guano-stained chasm face; their flapping and honking reminded me of Boom-Sook Kim and his xec friends. A ravine wound upstream; downstream the river was directed thru leveled hills until disappearing under Ulsöng’s canopy. Airos clustered over the conurb: dots.

Brazil

by John Updike, Penguin, 1995

On the beach, we seem each free, naked and idle and absolute, but in fact no one is free of the costume of circumstance, we are all twigs of one bush or another, and to gain a wife means to lose a brother, “Embrace,” she told the brothers, and told her lover, “We must go.” To Ursula she added, “Keep my gift, if you prefer, and light a candle against our return one night.”

Die lanternswaaier

deur SD Fourie, Protea, 2020

Die maan het agter die wolke verdwyn en die stormwind het met verwoede vaart die smeulende vuur uitmekaar gewaai. Die lantern het teen die duin afgerol. Om hulle was dit stikdonker. Agter op die see kon hulle die rou hulpkrete van mense hoor, afgewissel deur twee kraakgeluide kort na mekaar.

Die verdriet van België

deur Hugo Claus, vertaal deur Daniel Hugo, Protea, 2020

Die volgende dag toon die pastoor die wynkelk en die hostie aan die gemeente, en die gedagte oorval Louis dat in daardie bewerige hand sy liggaam en sy bloed afwesig is. Hy kyk om hom rond, doodbang, ek is besete, iemand moet die duiwel uit my dryf. Uit die glas-in-lood-vensters dwarrel stofdeeltjies wat enige oomblik kan saambondel tot ʼn dik, allesverterende bliksemstraal wat my sal tref, in die plooi tussen my wenkbroue. Enige oomblik gaan die onderpastoor die kelk by die ou man oorneem, kyk die pastoor se hande bewe want my ongeloof sidder deur die kapel, en as die onderpastoor goed mik, sal die kelk wat hy na my slinger, my teen die tande tref, die wyn sal uitklots en oor my gesig spat, ek sal dit kan proe, die bloed van Jesus, dit smaak sout soos drop, ek sal van die druppels insluk, ek gaan verstik en versmoor in die ewige ongenade.

Inteendeel

deur Andre P. Brink, Human & Rousseau, 1993

Om die grense te toets van wat gesê kan word. Om die grense te bevestig van wat reeds gesê is. Om die grense van die self te lewe.

One of Our Thursdays is Missing

by Jasper Fforde, Hodder and Stoughten, 2011

Here in the Book World the protagonists and antagonists, gatekeepers, shape-shifters, heroes, villians, bit-parts, knaves, comedians and goblins were united in that they possessed a clearly defined motive for what they were doing: Entertainment and Enlightenment. As far as any of us could see, no such luxury existed in the unpredictable world of the readers. The Outland was extraordinarily well named … Bradshaws Book World Companion

Somtotaal

deur Anchien Troskie, Human & Rousseau, 2020

Toe haar kinders uit die hospitaalkamer stap, wonder Ester hoekom sy dit juis ná die droom gedoen het. Hoekom nou so na aan haar vyftigste verjaardag? ʼn Ouderdom wat sy nie geglo het sy sal haal nie. Haar familie dra ʼn vloek. Dit is in haar gene, ingebed in haar DNS, om voor vyftig te sterf, hetsy aan natuurlike of onnatuurlike oorsake. Ja-ja, sy is goed bewus daarvan dat ʼn Christen nie aan vloeke en dies meer glo nie, maar jimmel, ʼn mens kan ook nie teen bewyse stry nie, Haar familie sterf deur die bank voor hulle vyftigste jaar.

Draairvivier

deur Engela Ovies, Human & Rousseau, 2020

Tering, dis waarvan hulle praat! Ek wens ek hét tering in die tronk gekry, dan was ek nou dood en het ek nie hierdie vreeslike pyn in my hart gevoel nie. Was Johannes se belofte aan trou net vir toe dit goed gegaan het? Dis dan hoekom hy my nie besoek het nie; hy was te besig om Rosie die hof te maak. Vader van genade, Johanne het van my vergeet.

Die helaasheid van die dinge

deur Dimitri Verhulst, Protea, 2018

Die pad van Reetveerdegem na Scheldewindeke is lank, bowenal lelik, en besaai met drinkplekke. Ons is skaars om die hoek, terwyl ons soos Mongole in ‘n bussie vir my doodgelukkige ouma waai, toe my pa sy plan openbaar maak om hom nog net een keer des moers te suip. Vir die laaste keer. Regtigwaar, die laaste keer en daarna nooit, nooit, nooit weer nie. Suiwer om die simboliese waarde, die ritueel, moet ons elke kroeg tussen Reetveerdegem en Schledewindeke vereer met ʼn besoek, en my ooms beaam die plan. Alle beskawing gaan verlore wanneer die rituele nie meer gerespekteer word nie. My pa se voorstel moet hulle in ʼn sekere sin gerusstel. Want as my pa die insig gekry het dat hy gehelp moet word om die drank te los, dan sal dit binnekort ook van hulle verwag kan word. Daarom doen dit hulle goed om te sien hoe gulsig my pa dié middag sy snoet in die bierskuim druk. Is dit ʼn verligting om die glinstering in sy oë op te merk elke keer as hy die geel vloeistof in sy keel afgooi teen ʼn tempo wat ʼn mens as ‘ʼn sportprestasie sou kon bestempel. Tien kroeë en dubbel soveel biere later lyk dit nie of een van my ooms of my pa nog onthou wat die aanleiding van hierdie uitstappie was nie. Dit is doodgewoon ʼn gesellige Saterdag wat mens deurbring deur van die een kroeg na die volgende te ry. ʼn Soort pelgrimstog. In Den Blauwe Bajou is daar selfs tyd vir ʼn ronde biljant, en êrens in Wetteren is ons so welwillend dat ons die nodige aantal spelers volmaak vir ʼn veerpyltjiewedstryd. Alles soos van ouds.